همه چیز در مورد ورق مشبک (ورق پانچ)

نویسنده: آهنکده
۱۷ مهر ۱۳۹۹

شاید تا به حال نام ورق مشبک یا ورق پانچ به گوشتان خورده باشد ولی ممکن است ندانید که این محصولِ پر استفاده از انواع ورق فولادی تولید می‌شود. در واقع هنگامی که ورق‌ فولادی توسط شیوه‌های گوناگون پانچ می‌شود (به اصطلاح سوراخ سوراخ می‌شود)، ورق مشبک (یا همان ورق پانچ) تولید می‌شود. ابتدایی‌ترین استفاده از ورق‌های مشبک مربوط به الک کردن و غربال‌گری زغال‌سنگ در کشور آمریکا و حدود ۱۵۰ سال پیش است. امروزه، استفاده از ورق مشبک هم در بخش ساخت و ساز و هم در بحث دکوراسیون مرسوم است. با آهن‌کده همراه باشید تا در مورد ورق مشبک، نحوه ساخت آن و موارد استفاده از آن توضیحات بیش‌تری را خدمت شما عرضه کنیم.

روش‌های تولید ورق پانچ

در زمان‌های دور ورق‌های فولادی را بوسیله ابزار و کاملاً دستی سوراخ می‌کردند که علاوه بر صرف انرژی بالا، بسیار زمان‌بر بوده و محصول نهایی کیفیت مطلوب را به دست نمی‌آورد. در زمان حال برای مشبک کردن ورق‌های فولادی دستگاه‌های گوناگونی وجود دارد اما سه شیوه محبوبِ این کار عبارتند از :

  • پرس پانچ : همان‌طور که از نام این دستگاه مشخص است، ورق‌های فولادی تحت فشار شدید سوراخ می‌شوند. با پرش پانچ می‌توان انواع فرمت سوراخ شدن در سایزهای گوناگون برای ورق تعریف کرد. این شیوه جزو کم‌هزینه‌ترین شیوه‌های پانچ ورق است و از تکه‌های فولادِ مازاد می‌توان در بازیافت استفاده کرد.
  • دستگاه CNC : دستگاه CNC مخفف Control Numerical Compute است که به معنای کنترل عددی توسط کامپوتر است. در این شیوه می‌توان با رساندن اطلاعات کافی در مورد طرح و اندازه سوراخ‌ها، عملیات مشبک کردن فولاد را توسط ماشین انجام داد.
  • دستگاه لیزر : لیزر خود یک دستگاه CNC است، یعنی با دادن اطلاعات مورد نظر،  دستگاه عملیات سوراخ کردن را بر روی ورق انجام می‌دهد، با این تفاوت که از لیزر برای ایجاد سوراخ استفاده می‌کند.

شیوه‌های دیگری نیز برای مشبک کردن وجود دارد مانند روش پرفورماسیون غلطتکی، واترجت، روش ضربی و… اما سه مورد بالا رایج‌ترین شیوه‌های پانچ ورق فولادی است.

انواع ورق مشبک

همان‌طور که در ابتدای مقاله اشاره داشتیم، ورق مشبک همان ورق فولادی است که بر روی آن با شیوه‌های گوناگون عملیات پانچ انجام می‌شود، پس هر مدل ورق فولادی وجود دارد، می‌توان ورق مشبکش را هم در اختیار داشت.

  • ورق سیاه مشبک : ورق سیاه از فرآیند نورد گرم تولید می‌شود و ضخامت‌های تولیدی آن بین ۲ تا ۲۰۰ میلی‌متر و گاهی بالاتر (به سفارش مشتری) است.
  • ورق گالوانیزه مشبک : ورق گالوانیزه که به آن ورق سفید نیز می‌گویند و ضخامت آن حدود ۰.۲۲ میلی‌متر تا ۸ میلی‌متر است.
  • ورق روغنی مشبک : این ورق‌ها از روش نورد سرد تولید می‌شوند و ضخامت آن‌ها ما‌بین ۰.۵ تا ۱.۵ میلی‌متر است.
  • ورق استیل مشبک : به دلیل خاصیت ضدزنگ یکی از پر‌کاربرد‌ترین ورق‌ها محسوب می‌شود و در صنایع مختلف از آن استفاده می‌کنند. درصد کروم ورق مشبک حدود ۵ درصد است، این میزان در ورق‌های استیل حدود ۱۲ درصد است.
  • ورق آجدار مشبک : ورق مشبک آجدار یک ورق پر‌کاربرد است که در جاهایی استفاده می‌شود که باید اطمینان از لیز نخوردن کسب شود، مانند ورق‌های شیروانی، کف اتوموبیل و… این محصول نیز طی فرآیند نورد گرم تولید می‌شود.

موارد استفاده از ورق پانچ

نمونه‌های زیر تنها قسمتی از مصرف ورق مشبک را برای ما نمایان می‌سازند، استفاده از ورق پانچ در بسیاری از صنایع علی‌الخصوص ساختمان‌سازی ، دکوراسیون و اسکلت‌بندی کاربرد دارد.

  • استفاده در حفاظ هواکش‌ موتورخانه‌ها
  • تولید صندلی در ایستگاه‌های اتوبوس و مراکز عمومی دیگر
  • استفاده در ساخت وسایل خانگی
  • حفاظ نیروگاه‌ها و دکل‌های برق
  • حفاظ زندان و اماکن حساس نظامی
  • ساخت درب خانه، پارکینگ، کارخانه و…
  • تولید سقف و دیوار آسانسور
  • اسکلت شیروانی و ساختمان‌سازی
  • ساخت انواع فیلتر و سبد در صنایع گوناگون کشاورزی، پتروشیمی و…
  • ساخت فیلتر و قصعات ماشین‌آلات سنگین و سبک
آهنکده تولید کننده‌ی محتوا‍